نویسنده: مهرنوش نرسی – روانشناس بالینی

تولد نوزاد درخانواده، به خصوص اولین فرزند، تغییر وتحولی بزرگ محسوب می شود. زوجی که قبل از تولد نوزاد، نقش های شناخته شده و وظایف مشخصی داشتند اکنون با وظیفه ای بزرگ رویارو هستند؛ بزرگ کردن نوزادی کاملا وابسته و ناتوان که برای رشد سالم به تمام توان والدینش نیازمند است. درنتیجه این وضعیت، والدین ناگزیر از میان وظایف گوناگون مجبور به انتخاب مهم ترین موارد هستند. طبیعی است که دراین شرایط نیازهای نوزاد در اولویت قرار بگیرد.

مساله از جایی آغاز می شود که با بزرگتر شدن طفل، نیازهای او همچنان دراولویت باقی می ماند. مادر شروع به برآوردن تمام خواسته های کودک می کند، اگر شاغل باشد وظایف شغلی و رفتن به سرکار را نیز انجام می دهد و امور منزل و رسیدگی به همسرش هم در کنار این دو جا می دهد؛ درنتیجه تنها قسمتی از وظایف که قابل حذف شدن است و درصورتی که به آن رسیدگی نشود شکایتی از کسی دریافت نمی شود نیازهای خود مادر است.

مراقبت های جسمی و روحی از خود به عنوان مادر، شامل داشتن فرصت استراحت، داشتن فرصت انجام کارهای مورد علاقه مانند مطالعه، روزش کردن یا تماشای تلویزیون، برقراری دوباره روابط اجتماعی که با تولد نوزاد دچار وقفه شده اند مانند مراوده با دوستان و همین طور داشتن زمانی لذت بخش با همسر مثلا خوردن شامی دونفره، به دست فراموشی سپرده می شوند.

خستگی جسمی و روحی برای مادر تبدیل به یک عادت می شود واین خستگی بر کیفیت فرزندپروری تاثیر می گذارد. نتیجه چنین وضعیتی می تواند مادری باشد که حضور دارد، اما این حضور به جای فراهم کردن فرصت شد بیشتر به تنش یا اضطراب درکودک دامن می زند.

به همین دلیل به شدت به والدین و به خصوص مادران توصیه می شود، بعد از گذر کودک از یک سال اول زندگی حتما توجه ویژه ای به شرایط زندگی خود مبذول دارند. مجددا یادآوری می شود که برآورده شدن نیازهای روانی و جسمانی مادر باید در الویت قرار بگیرد زیرا بدون توجه به این نکته کودک درمعرض صدمات ناشی روانی قرار خواهد گرفت.

شرایط مراقبت از خود، خود به خود فراهم نمی شوند؛ این شرایط را باید ایجاد کرد. درخواست کردن از دیگران برای اینکه ساعاتی طی هفته در مراقبت از کودک کمک کنند (حتی اگر فکر می کنید درحال زحمت دادن به آنها هستید)، فراهم کردن سرگرمی ها یا فرصت هایی برای استراحت درخانه، توجه داشتن به برقراری رابطه یا حفظ رابطه عاطفی نزدیک با همسر و اعلام مستقیم نیاز خود به اطرافیان و درخواست کمک های کوچک اولین گام ایجاد شرایطی برای مراقبت از خود است.

توجه داشته باشید کودکان سالیان سال فرصت بهره بردن از زندگی را دارند و اکنون فرصت شما است تا از همه جنبه های جوانی خود لذت ببرید و فرزندپروری فقط یکی از این جنبه ها است.